دامنه نوسان چیست؟

دامنه نوسان چیست؟

دامنه نوسان، حداکثر افزايش يا کاهشی است که قيمت سهام شرکت، در يک روز می تواند داشته باشد که یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده در بورس اوراق بهادار تهران است.

هدف دامنه نوسان 

هدف از تعیین دامنه نوسان این است که در مواقع بحرانی يا در مواردی که بازار، تحت تأثير رفتارهای هيجانـی برخی سهامداران قرار می گیرد از بروز نوسانات شديد در قيمت سهام جلوگیری کند که در نتيجه مانع ضرر و زيـان سهامداران می شـود.

حجم مبنا

حجم مبنـا به حداقل تعداد سهام يک شرکت گفته می شود که بايد در طول روز، معامله شود تا قيمت آن سهم، بتوانـد براساس سقف دامنه نوسان، افزايش يا کاهش يابد.
اگر تعداد سهام معامله شده يک شرکت در طول روز، کمتر از حجم مبنا باشد به همان نسبت درصد نوسان قيمت آن سهم نيز کاهش خواهد يافت.
هدف از تعيين حجم مبنا جهت اطمینان خاطر سرمایه گذاران که نوسانات قيمت سهام، در نتيجه خريد و فروش تعداد مشخص و قابل توجهی سهام صورت گرفته است.

مزایای دامنه نوسان

  1. دامنه نوسان به اتفاق افتادن کشف واقعی سهام کمک می کند هنگامی که قیمت سهام به این حدود نزدیک شود، معاملات متوقف شده و به سهامداران این فرصت را می‌دهد تا درباره قیمت سهم و ارزش واقعی آن فکر کنند و سهم دچار هیجان قیمتی نشود.
  2. دامنه نوسان قدرت جلوگیری از دست‌کاری قیمت‌ها را دارد و اجازه تغییر قیمت در زمان‌های دلخواه را به سهامداران نمی‌دهد.
  3.  دامنه مجاز نوسان تلاطم بازار را کاهش و تغییرات قیمتی سهام را محدود می کند در نتیجه از بروز تغییرات ناگهانی جلوگیری و ثبات بازار را افزایش می‌دهد.


معایب دامنه نوسان

  1. دامنه نوسان سبب تأخیر در کشف قیمت سهم می‌شود به این دلیل که با وجود آن قیمت‌ها نمی‌توانند نسبت به اطلاعات منتشر شده در همان روز واکنش مناسب نشان دهند بنابراین قیمت روز سهم ممکن است. 
  2. به دلیل توقف قیمت در روز امکان انتقال تلاطم اضافی به روزهای آینده وجود دارد.
  3.  دامنه نوسان مانع آزاد بودن قیمت سهام می باشد سبب می‌شود و قیمت سهام را به محدوده‌های خاصی سوق می دهند.


استثنائات دامنه نوسان

دامنه مجاز نوسان در بازار بورس روزانه و همیشگی است گاهی بر اساس مقررات بازار سرمایه، در برخی از روزهای خاص و به دلیل رویدادهای حائز اهمیت برای شرکت، این قانون برداشته شده و سهم این قدرت را دارد که بدون نوسان قیمت معامله شود. 
 روزهای  خاصی وجود دارد که دامنه نوسان در آن‌ها رعایت نمی‌شود به عبارتی در این ۳ روز سهم بدون نوسان قیمت، داد و ستد می‌شود.این سه روز خاص عبارتند از:

  • بازگشایی سهام پس از مجمع عمومی عادی سالانه برای تقسیم سود
  • بازگشایی سهام پس از مجمع فوق‌العاده برای کاهش یا افزایش سرمایه
  • بازگشایی پس از اعلام افزایش یا کاهش سود هر سهم یا EPS (به ‌شرط آنکه از ۲۰ درصد بیشتر باشد)

دامنه نوسان در بسیاری از بورس‌های دنیا برای جلوگیری از نوسان شدید و سقوط قیمت سهام و ایجاد فرصت برای ارزیابی مجدد و بازنگری سهام استفاده می‌شود.
بورس تهران نیز از سال 1387 از دامنه نوسان برای اعمال محدودیت بر نوسان قیمت‌ها استفاده کرده است.